Op een prefab schoorsteen worden hijspunten aangebracht op de plaatsen waar de constructie het sterkst is en waar de hefkrachten evenredig verdeeld worden over het element. Dit is doorgaans de bovenste zone van het element, dicht bij de structurele kern, zodat de schoorsteen tijdens het hijsen recht en stabiel blijft hangen. De exacte posities hangen af van het gewicht, de afmetingen en het materiaal van de schoorsteen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over hijspunten bij prefab schoorstenen.
Waar op een prefab schoorsteen worden hijspunten geplaatst?
Hijspunten worden op een prefab schoorsteen geplaatst in de bovenste zone van het element, bij voorkeur symmetrisch ten opzichte van het zwaartepunt. Dit zorgt ervoor dat de schoorsteen horizontaal of licht hellend hangt tijdens het transport naar de eindpositie op het dak, zonder dat er ongelijke spanningen ontstaan in de constructie.
Bij een lichtgewicht schoorsteen van polyester of aluminium worden de hijspunten vaak direct in de wand van het element verwerkt tijdens de productie. Dit voorkomt dat er achteraf gaten of verzwakkingen in het materiaal ontstaan. Bij zwaardere uitvoeringen in staal of beton worden hijsankers of hijslussen in de constructie gestort of geschroefd.
De vuistregel is dat hijspunten altijd boven het zwaartepunt van het element liggen. Ligt het zwaartepunt laag, dan worden de hijspunten hoger geplaatst om te voorkomen dat de schoorsteen kantelt tijdens het hijsen. Bij schoorstenen met meerdere rookkanalen of een asymmetrische doorsnede vraagt de positionering extra aandacht, omdat het zwaartepunt dan niet in het midden hoeft te liggen.
Hoe worden de hijspunten op een prefab schoorsteen berekend?
De berekening van hijspunten op een prefab schoorsteen is gebaseerd op het gewicht van het element, de geometrie, het zwaartepunt en de maximale belasting die elk hijspunt mag opnemen. Een constructeur bepaalt op basis van deze factoren hoeveel hijspunten nodig zijn en waar ze precies komen te zitten.
Bij de berekening spelen de volgende aspecten een rol:
- Gewicht van het element: het totale gewicht bepaalt de minimale draagkracht van de hijspunten samen.
- Zwaartepunt: de ligging van het zwaartepunt bepaalt de verdeling van de krachten over de afzonderlijke hijspunten.
- Hijshoek: hoe smaller de hoek tussen de hijsriemen of kettingen, hoe groter de kracht op elk afzonderlijk hijspunt. Een hijshoek van meer dan 60 graden ten opzichte van de horizontaal is gebruikelijk om overbelasting te voorkomen.
- Materiaal en wanddikte: de draagkracht van het materiaal rondom het hijspunt bepaalt welk type anker of lus gebruikt kan worden.
- Veiligheidsfactor: in de praktijk worden hijspunten altijd berekend met een ruime veiligheidsmarge boven de werkelijke belasting.
Bij maatwerk prefab schoorstenen legt de fabrikant de hijspuntberekening vast in de technische documentatie van het element. Dit geeft de aannemer op de bouwplaats direct inzicht in hoe het element veilig gehesen kan worden.
Welke typen hijspunten worden gebruikt bij prefab schoorstenen?
Bij prefab schoorstenen worden drie typen hijspunten het meest toegepast: ingestorte hijsankers, aangelaste hijslussen en doorsteekankers. De keuze hangt af van het materiaal van de schoorsteen en de gewenste afwerking na montage.
Ingestorte hijsankers
Bij betonnen of zwaarder uitgevoerde prefab elementen worden hijsankers tijdens de productie in het element gestort. Dit zijn stalen ankers met een gestandaardiseerde draagkracht, waarop tijdens het hijsen een speciale hijskoppeling wordt geplaatst. Na montage wordt het anker afgedekt met een plug of afwerkmortel.
Aangelaste hijslussen
Bij stalen schoorstenen of elementen met een stalen draagconstructie worden hijslussen rechtstreeks op de constructie gelast. Deze lussen zijn eenvoudig te controleren op scheuren of vervorming voor gebruik. Na montage kunnen ze worden afgeslepen of afgedekt, afhankelijk van de esthetische eisen.
Doorsteekankers en hijsogen
Bij lichtgewicht schoorstenen van polyester of aluminium worden vaak doorsteekankers of hijsogen gebruikt die door de wand van het element worden bevestigd. Deze methode is geschikt voor materialen waarbij ingieten niet mogelijk is. De bevestigingspunten worden zo gekozen dat de wanddikte voldoende is om de hijskrachten op te nemen zonder dat het materiaal scheurt of vervormt.
Wat zijn de veiligheidseisen voor het hijsen van een prefab schoorsteen?
Het hijsen van een prefab schoorsteen moet voldoen aan de Arbowetgeving en de normen voor het gebruik van hijs- en hefmiddelen. De belangrijkste veiligheidseisen zijn dat hijsmiddelen gekeurd en gecertificeerd zijn, dat de maximale werklast van elk hijspunt niet wordt overschreden en dat het element altijd onder begeleiding van een verantwoordelijke persoon wordt gehesen.
In de praktijk gelden de volgende veiligheidseisen:
- Hijsriemen, kettingen en haken moeten voorzien zijn van een geldige keuringsmarkering en mogen niet beschadigd zijn.
- De maximale werklast (WLL) van de hijsmiddelen moet hoger zijn dan het gewicht van het element, inclusief de veiligheidsfactor.
- Niemand mag zich onder een hangend element bevinden tijdens het hijsen.
- De hijshoek tussen de hijsriemen mag de door de constructeur vastgestelde grenswaarde niet overschrijden.
- Bij wind boven een bepaalde windkracht (doorgaans windkracht 6 of hoger) wordt het hijsen gestaakt.
- De kraanmachinist en de signaalgevers communiceren via duidelijk afgesproken signalen of communicatiemiddelen.
Bij maatwerk prefab elementen levert de fabrikant doorgaans een hijsplan of montage-instructie mee. Dit document beschrijft de juiste hijsprocedure, de posities van de hijspunten en de maximale belasting per punt. Het is belangrijk dat de aannemer dit document raadpleegt voor aanvang van de montage.
Hoe worden hijspunten verwijderd of afgewerkt na montage?
Na de montage van een prefab schoorsteen worden de hijspunten verwijderd of afgewerkt op een manier die past bij het materiaal en de zichtbaarheid van het element. Bij ingestorte ankers wordt de opening gevuld met mortel of een kunststof plug. Bij aangelaste lussen worden deze afgeslepen en eventueel geverfd of gecoat.
De afwerking hangt af van de volgende factoren:
- Zichtbaarheid: zit de schoorsteen op een plek die zichtbaar is vanaf de straat of het dak, dan is een nette afwerking belangrijk voor de uitstraling van het gebouw.
- Materiaal: polyester elementen worden na het verwijderen van hijsogen afgekit of gelamineerd om de waterdichtheid te herstellen. Stalen elementen worden behandeld tegen corrosie op de bewerkte plekken.
- Duurzaamheid: een onvoldoende afgewerkt hijspunt kan op termijn leiden tot vochtinfiltratie of corrosie, zeker bij buitentoepassingen op het dak.
Bij goed ontworpen prefab schoorstenen is de afwerking van hijspunten al meegenomen in het productieproces. De hijspunten zitten dan op een plek die na montage niet zichtbaar is, of ze zijn zo ontworpen dat ze eenvoudig en waterdicht kunnen worden afgesloten.
Hoe Pre-Fabs helpt met prefab schoorstenen
Pre-Fabs Constructies ontwerpt en levert lichtgewicht prefab schoorstenen volledig op maat, voor elke dakpositie, dakhelling, vorm en aantal rookkanalen. Hijspunten worden al tijdens de productie in het element verwerkt, zodat je op de bouwplaats direct aan de slag kunt zonder extra voorbereidingen.
Wat wij bieden:
- Maatwerk prefab schoorstenen in polyester, aluminium of een combinatie van materialen
- Hijspunten die zijn berekend en verwerkt door onze constructeurs, inclusief technische documentatie
- Leveringen vanaf 4 stuks, exclusief voor aannemers en bouwbedrijven
- Schoorstenen die geen impregneringsbehandeling nodig hebben en aanzienlijk lichter zijn dan traditioneel metselwerk
- Aardbevingsbestendige uitvoeringen beschikbaar op aanvraag
- Volledig ontzorgd: van ontwerp en productie tot levering en montage
Wil je weten wat wij voor jouw project kunnen betekenen? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee over de beste oplossing.
Gerelateerde artikelen
- Welke voorbereidingen zijn nodig voordat de schoorsteen wordt geplaatst?
- Welke documenten worden bij oplevering van een prefab schoorsteen geleverd?
- Hoe voorkom je vertraging door een te laat bestelde deurluifel?
- Wat is de invloed van maatwerk op de levertijd van een deurluifel?
- Welke afstand moet een schoorsteenkanaal tot brandbare materialen hebben?