Ja, rookgasafvoer en ventilatie kunnen in één schoorsteen worden gecombineerd, maar alleen onder strikte technische en wettelijke voorwaarden. De twee functies stellen tegenstrijdige eisen aan temperatuur, trek en luchtdruk, waardoor een verkeerde combinatie direct gevaarrisico’s oplevert. De vragen hieronder helpen je om te beoordelen of en hoe zo’n gecombineerde installatie in jouw project verantwoord is.

Wat zijn de wettelijke eisen voor een gecombineerde schoorsteen?

In Nederland gelden voor gecombineerde schoorstenen de eisen uit het Bouwbesluit 2012 (en de opvolgende regelgeving) en de NEN-normen voor rookgasafvoer en ventilatiekanalen. Een gecombineerde toepassing is alleen toegestaan als de kanalen volledig van elkaar gescheiden zijn binnen één schoorsteenlichaam, of als de fabrikant de installatie expliciet heeft gecertificeerd voor gecombineerd gebruik. Zonder die certificering mag je de kanalen niet samen in gebruik nemen.

Concreet betekent dit dat elk kanaal moet voldoen aan de brandwerendheidsklasse die past bij de rookgastemperatuur van het aangesloten toestel. Ventilatieopeningen mogen niet in dezelfde ruimte uitmonden als rookgasuitlaten, tenzij de constructie dit expliciet toelaat. De gemeente of omgevingsdienst kan bij de vergunningaanvraag aanvullende eisen stellen, afhankelijk van het type gebouw en de gebruikte brandstof.

Wanneer is het technisch mogelijk om beide functies te combineren?

Technisch gezien is een gecombineerde schoorsteen mogelijk wanneer de twee kanalen volledig thermisch en bouwkundig van elkaar zijn gescheiden, en wanneer de drukverschillen tussen rookgasafvoer en ventilatie elkaar niet negatief beïnvloeden. Dit vereist een zorgvuldige kanaalindeling en de juiste materiaalkeuze voor elk kanaal afzonderlijk.

De meest gangbare situatie waarbij de combinatie werkt, is een meerkanaalschoorsteen waarbij één kanaal dient voor de afvoer van verbrandingsgassen en een ander kanaal als toevoer- of afvoerkanaal voor ventilatie. Beide kanalen moeten dan elk hun eigen aansluiting hebben, zowel onderaan als bovenaan. Belangrijk is ook dat het rookgaskanaal altijd overdrukbestendig is ten opzichte van het ventilatiekanaal, zodat rookgassen nooit in de ventilatieruimte kunnen lekken.

Wat zijn de risico’s van een verkeerd gecombineerde afvoer?

Een verkeerd gecombineerde schoorsteen levert drie directe risico’s op: koolmonoxidevergiftiging door lekkende rookgassen naar het ventilatiekanaal, brand door te hoge temperatuuroverdracht tussen kanalen, en onvoldoende trek waardoor verbrandingstoestellen niet goed functioneren. Dit zijn geen theoretische risico’s; ze treden op bij installaties die niet correct zijn gedimensioneerd of gecertificeerd.

Koolmonoxide is kleur- en reukloos, waardoor bewoners of gebruikers van een gebouw een lekkage niet zelf opmerken. In een utiliteitsbouw- of renovatieproject met meerdere wooneenheden kan één foutieve installatie meerdere ruimtes tegelijk in gevaar brengen. Daarnaast kan een te warme schoorsteenwand die grenst aan een ventilatiekanaal brandgevaar opleveren als de isolatiewaarden niet kloppen. Een correcte keuring vooraf is dan ook geen formaliteit, maar een harde noodzaak.

Welke schoorsteentypen zijn geschikt voor een gecombineerde toepassing?

Schoorsteentypen die geschikt zijn voor gecombineerd gebruik, zijn meerkanaalssystemen die als één prefab eenheid worden geleverd met gescheiden kanalen voor rookgas en ventilatie. Denk aan systeemschoorstenen van keramiek, roestvast staal of lichtgewicht prefabmaterialen waarbij de kanaalscheidingen al in de fabriek zijn aangebracht en gecertificeerd.

Traditioneel metselwerk is in principe ook mogelijk, maar vraagt om een zeer nauwkeurige uitvoering op de bouwplaats en is daardoor gevoeliger voor fouten. Lichtgewicht prefab schoorstenen bieden hier een praktisch voordeel: de kanaalscheidingen zijn al verwerkt in het fabrieksmatige ontwerp, wat de kans op uitvoeringsfouten sterk verkleint. Voor renovatieprojecten zijn dit type schoorstenen bovendien eenvoudiger te plaatsen op bestaande dakconstructies zonder de draagstructuur te zwaar te belasten.

Let bij de keuze altijd op de temperatuurklasse van het rookgaskanaal. Een kanaal voor een cv-ketel op aardgas heeft andere eisen dan een kanaal voor een houtkachel of biomassaketel. De schoorsteenfabrikant moet voor elk kanaal afzonderlijk de geschiktheid kunnen aantonen.

Hoe wordt een gecombineerde schoorsteen correct gedimensioneerd?

De dimensionering van een gecombineerde schoorsteen begint met de berekening van de vereiste trekkracht voor het rookgaskanaal, gebaseerd op het aansluitvermogen van het verbrandingstoestel, de schoorsteenhoogte en de omgevingstemperatuur. Daarna wordt het ventilatiekanaal gedimensioneerd op basis van de vereiste luchtverversing in m³ per uur voor de betreffende ruimte of het gebouw.

Beide berekeningen moeten onafhankelijk van elkaar worden uitgevoerd, maar ook in relatie tot elkaar worden getoetst. Een te groot ventilatiekanaal kan onderdruk creëren die de trek in het rookgaskanaal verstoort. Een te smal rookgaskanaal kan bij hoge belasting overdruk veroorzaken waardoor rookgassen terugslaan. De NEN-EN 13384-normen geven de rekenmethode voor rookgasafvoerkanalen; voor ventilatie gelden de eisen uit NEN 1087 en het Bouwbesluit.

In de praktijk laat je deze berekeningen uitvoeren door een gespecialiseerd installatiebedrijf of een bouwkundig adviseur die ervaring heeft met gecombineerde systemen. Bij nieuwbouw is dit onderdeel van het installatietechnisch ontwerp; bij renovatie vraagt het om een aanvullende analyse van de bestaande situatie.

Wie is verantwoordelijk voor de keuring van een gecombineerde schoorsteeninstallatie?

De verantwoordelijkheid voor de keuring van een gecombineerde schoorsteeninstallatie ligt bij meerdere partijen tegelijk. De aannemer of installateur is verantwoordelijk voor een correcte uitvoering conform het ontwerp en de geldende normen. De eigenaar of opdrachtgever is verantwoordelijk voor het laten uitvoeren van een opleverings- en periodieke keuring. Gemeenten kunnen bij de bouwvergunning een keuringsplicht opleggen.

Voor de rookgasafvoer is een erkend schoorsteenveegbedrijf of een gecertificeerde inspecteur bevoegd om de installatie te keuren. Zij toetsen onder andere de trek, de dichtheid van de kanaalverbindingen en de brandwerendheid van de scheidingswanden. Voor het ventilatiedeel kan een installateur of bouwkundig adviseur de meting uitvoeren. In sommige gevallen schrijft de fabrikant van de schoorsteen voor dat een eerste keuring door een door hen erkende partij wordt uitgevoerd als voorwaarde voor de garantie.

Bij grootschalige renovatieprojecten met meerdere wooneenheden is het verstandig om de keuringsprotocollen al in de ontwerpfase vast te leggen, zodat oplevering en ingebruikname niet worden vertraagd door ontbrekende documentatie.

Hoe Pre-Fabs helpt met prefab schoorstenen voor gecombineerde toepassingen

Een gecombineerde schoorsteen stelt hoge eisen aan maatwerk, nauwkeurigheid en certificering. Wij leveren lichtgewicht prefab schoorstenen die op maat worden ontworpen voor elke dakpositie, dakhelling en het gewenste aantal kanalen. Dat maakt ze goed inzetbaar voor projecten waarbij rookgasafvoer en ventilatie in één schoorsteenlichaam worden ondergebracht.

Wat je van ons kunt verwachten:

• Maatwerk ontwerp per project, afgestemd op het aantal kanalen en de vereiste temperatuurklassen
• Significant lichter dan traditioneel metselwerk, waardoor bestaande dakconstructies minder worden belast
• Geen impregneerbehandeling nodig, wat de onderhoudskosten laag houdt
• Geschikt voor zowel nieuwbouw als renovatie, leverbaar vanaf 4 stuks
• Beschikbaar in aardbevingsbestendige uitvoering voor projecten met specifieke constructieve eisen
• Levering uitsluitend aan aannemers en bouwbedrijven, zodat je altijd werkt met een partner die jouw projecteisen begrijpt

Wil je weten of een lichtgewicht prefab schoorsteen past bij jouw renovatie- of nieuwbouwproject? Neem contact met ons op en we kijken samen naar de beste oplossing.

Gerelateerde artikelen

• Hoe voorkom je vertraging door een te laat bestelde deurluifel?
• Wordt de prijs lager bij grotere aantallen deurluifels?
• Wat is de invloed van maatwerk op de levertijd van een deurluifel?
• Hoe wordt een prefab schoorsteen luchtdicht aangesloten?
• Kan een deurluifel in een specifieke RAL-kleur worden geleverd?